Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Kατάργηση χωρίς καταγγελία

Γιώργου Κατρούγκαλου, Καθηγητή Δημοσίου Δικαίου ΔΠΘ


Προφανώς το πρόβλημα της εξόδου από την κρίση δεν είναι νομικό, ούτε καν κυρίως οικονομικό. Είναι βαθύτατα πολιτικό. Από τη νομική άποψη, όμως, που παρουσιάζεται εδώ, τα πράγματα είναι απλά:

· Τα μνημόνια καθ’ εαυτά δεν αποτελούν διεθνείς συμβάσεις. Συνεπώς από αυτά δεν απορρέουν διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, ούτε η εφαρμοστική τους νομοθεσία έχει τυπική ισχύ ανώτερη από τον κοινό νόμο.

· Ούτε από τις δανειακές συμβάσεις απορρέουν δεσμεύσεις με υπερνομοθετική ισχύ, εφόσον αυτές δεν έχουν κυρωθεί σύμφωνα με το Σύνταγμα.

Συνεπώς, όλοι οι μνημονιακοί νόμοι μπορεί να καταργηθούν με νέο νόμο, με απλή πλειοψηφία, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη καταγγελία καμιάς σύμβασης.

Ειδικότερα:

-Η θέση περί της πολιτικής και όχι νομικής φύσης των μνημονίων έγινε, ορθά, δεκτή από την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας 668/2012. Άλλωστε, το ίδιο το μνημόνιο χαρακτηρίζεται από το νόμο ως «σχέδιο προγράμματος», ενώ στο κείμενο του αυτοπροσδιορίζεται ως «σχέδιο δράσης».

-Περαιτέρω, και οι δύο Δανειακές Συμβάσεις (του πρώτου και του δεύτερου μνημονίου) έπρεπε να κυρωθούν από τη Βουλή, σύμφωνα με το άρθρο 36 παρ. 2 του Συντάγματος. Παρόλα αυτά –και ανεξαρτήτως του ζητήματος της ανάγκης ύπαρξης αυξημένης ή όχι πλειοψηφίας για αυτό- καμιά από τις δύο δεν κυρώθηκε σύμφωνα με το Σύνταγμα. Η πρώτη κατατέθηκε προς κύρωση το Μάιο του 2010, αλλά μετά αποσύρθηκε, η δεύτερη εγκρίθηκε από τη Βουλή δύο φορές ως σχέδιο, μία φορά ως παράρτημα του ν. 4046/2012, και μία ως Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου. Ουδέποτε όμως ήρθε για κύρωση στη Βουλή μετά την υπογραφή της.

Οι εν λόγω συμβάσεις, εάν είχαν κυρωθεί συνταγματικά, θα θέσπιζαν διεθνείς υποχρεώσεις σε βάρος της χώρας, με τυπική ισχύ ανώτερη από το νόμο, σε αντίθεση με τον μη δεσμευτικό χαρακτήρα των μνημονίων. Εφόσον αυτό όμως δεν συνέβη, δεν υπάρχει κανένα νομικό εμπόδιο για μία νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία να ανατρέψει τα μνημονιακά μέτρα. Μάλιστα, για μερικά από αυτά, όπως, π.χ. για την κατάργηση των πρόσφατων ρυθμίσεων για τη μετενέργεια, που διαλύουν το εργατικό δίκαιο και τη συλλογική αυτονομία, δεν απαιτείται καν τυπικός νόμος, αλλά αρκεί απλή Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου.

Είναι, βέβαια, αλήθεια ότι σε μία τέτοια περίπτωση οι δανειστές μας ενδέχεται να καταγγείλουν από την δική τους μεριά τις δανειακές συμβάσεις, επικαλούμενοι ως λόγο καταγγελίας την κατάργηση των μνημονιακών ρυθμίσεων. Τούτο δεν θα σημαίνει την έξοδο της χώρας από το Ευρώ, που είναι νομικά αδύνατη, εφόσον δεν υπάρχει παρόμοια πρόβλεψη στις Συνθήκες. Θα συνεπάγεται, όμως, την διακοπή της χρηματοδότησης, πράγμα που δεν θα είναι χωρίς συνέπειες για τη χώρα, ενόψει του πρωτογενούς ελλείμματος που ακόμη αντιμετωπίζει.

Καθόλου δεν είναι βέβαιο, όμως, ότι οι δανειστές μας θα επιλέξουν τη ρήξη. Και αυτό γιατί τότε θα είναι ελεύθερος ο δρόμος για την ενεργοποίηση του βασικού όπλου που έχει η χώρα μας βάσει του διεθνούς δικαίου: Να επικαλεστεί «κατάσταση ανάγκης» για να διακόψει την πληρωμή του χρέους. Σύμφωνα με γενική αρχή του δικαίου (σύμφωνα και με σχέδιο σύμβασης για την Ευθύνη των Κρατών που έγινε δεκτό από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 2001) τα κράτη μπορούν να επικαλεστούν παρόμοιο λόγο μη συμμόρφωσης σε διεθνή τους υποχρέωση, όταν αδυνατούν να ανταποκριθούν ταυτόχρονα στις βασικές κοινωνικές τους λειτουργίες και στην ικανοποίηση των δανειστών τους.

Συνεπώς, αντίθετα με το κλίμα φόβου που καλλιεργούν τα φερέφωνα του κόμματος του μνημονίου, η υποταγή δεν αποτελεί μονόδρομο.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Βαράει διάλυση η ΟΝΝΕΔ-Πλακώθηκαν στο συνέδριο τους (ΦΩΤΟ)

Χωρίς εκλογές διακόπηκε το συνέδριο - Ηθικός αυτουργός θεωρείται από τον αρχηγό της ΝΔ ο Παπαμιμίκος για το μπάχαλο - "Δεν θα αναγνωριστεί κανένα αποτέλεσμα" λένε κύκλοι της Συγγρού
Έξαλλοι είναι στο επιτελείο του Κυριάκου Μητσοτάκη με την εικόνα διάλυσης που παρουσιάζει το 10ο συνέδριο της ΟΝΝΕΔ που διεξάγεται από χθες στη Θεσσαλονίκη, καθώς από το μεσημέρι του Σαββάτου επικρατούν πρωτοφανείς εικόνες στον χώρο διεξαγωγής του.
Στο συνέδριο δεν υπάρχει κόσμος από το πρωί του Σαββάτου, καθώς οι ΟΝΝΕΔίτες δεν συμμετάσχουν στις διαδικασίες της ημέρας, αφού οι περισσότεροι παρέστησαν μόνο χθες για την ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Αποτέλεσμα είναι οι παρακάτω φωτογραφίες με δεκάδες άδειες καρέκλες και μηδαμινή συμμετοχή από τη νεολαία του κόμματος.
Το τελειωτικό "χτύπημα" στην οργώναση του συνεδερίου ήρθε το βράδυ, καθώς τελικά το συνέδριο ολοκληρώθηκε χωρίς εκλογές για την ανάδειξη Κεντρικής Επιτροπής. 
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ των Παραπολιτικών, λίγο μετά τις 8 το βράδ…

Κατεβάστε δωρεάν έντεκα βιβλία του Αντόνιο Γκράμσι (PDF)

Κατεβάστε δωρεάν έντεκα βιβλία του Αντόνιο Γκράμσι (PDF)
Ο Αντόνιο Γκράμσι (Antonio Gramsci)-(κωμόπολη Άλες Σαρδηνίας, 22 Ιανουαρίου 1891 — Ρώμη, 27 Απριλίου 1937) ήταν Ιταλός φιλόσοφος, συγγραφέας, πολιτικός και πολιτικός επιστήμονας. Τα εργοστασιακά συμβούλια. – Αντόνιο Γκράμσι Σοσιαλισμός και κουλτούρα Παρελθόν και Παρόν Οι θέσεις της Λυών Λογοτεχνία και εθνική ζωή Κείμενα Η ζωή ενός επαναστάτη Η οργάνωση της κουλτούρας Για το Μακιαβέλι Ιστορικός υλισμός – τετράδια της φυλακής Οι διανοούμενοι


Απορρίπτει τα περί ιδιωτικοποίησης των αστικών συγκοινωνιών ο Χ. Σπίρτζης

Κατηγορηματικά «όχι» στα περί ιδιωτικοποίησης των αστικών συγκοινωνιών δηλώνει ο υπουργός Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων Χρήστος Σπίρτζηςσε συνέντευξή του στο ΑΜΠΕ.
«Δεν θα γίνει», σημειώνει και προσθέτει: «Το μοντέλο των ιδιωτικών αστικών συγκοινωνιών στη χώρα μας που εφαρμόζεται στη Θεσσαλονίκη έχει αποτύχει πλήρως. Κοστίζει πέντε φορές περισσότερο. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να εξορθολογήσουμε τη λειτουργία των αστικών συγκοινωνιών. Να σταματήσουμε το πλιάτσικο που γίνεται τόσα χρόνια σε αυτούς τους φορείς, τις σπατάλες και την κακή διαχείριση».