Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αλληλεγγύη και φιλανθρωπία: ένα επίκαιρο κείμενο του Δ. Γληνού


Ένα επίκαιρο κείμενο του Δημήτρη Γληνού, μοναδικού και προοδευτικού παιδαγωγού, υπέρμαχου του δημοτικισμού και κορυφαίας πνευματικής προσωπικότητας της Ελλάδας του πρώτου μισού του 20ου αιώνα, που γράφτηκε το 1932, χρονιά της επίσημης πτώχευσης της Ελλάδας. 
«Μέσα σ’ αυτή τη φοβερή στιγμή της παγκόσμιας κρίσης πλήθυνε το κακό, που ήτανε πάντα πολύ, μεγάλωσε η αθλιότητα των απαθλιωμένων ανθρώπων. Ο εργάτης, ο φτωχός αγρότης, ο μικροεπαγγελματίας, ο υπάλληλος ζούνε μέσα σε μια αδιάκοπη αγωνία. Από τη μια βλέπουνε το πενιχρό τους μεροδούλι να γίνεται κάθε μέρα λιγότερο, τη στιγμή που όλα ακριβαίνουν, ή βλέπουνε τα λιγοστά προϊόντα του ολόχρονου μόχθου τους να μένουν απούλητα ή να πουλιούνται σε τιμές εξευτελιστικές. Από την άλλη, κάθε μέρα κρούει την πόρτα τους το σκιάχτρο της αναδουλειάς με τη συντρόφισσά της, την πείνα. Και σ’ όσα σπίτια μπει μέσα το μεγάλο κακό ρημάζουνε πια.

Άγριος πόλεμος κοινωνικός έχει ξεσπάσει και οι πεινασμένοι διεκδικώντας τα πιο απλά δικαιώματά τους στη ζωή, γίνονται θύματα κι από τούτη την πλευρά. Μα απ’ όλους τους κυνηγημένους και τους απόκληρους τα τραγικότερα θύματα είναι τα παιδιά. Το παιδί του προλετάριου, το παιδί του φτωχού αγρότη, το εργαζόμενο παιδί, το παιδί του βιοπαλαιστή ήτανε πάντα σε θέση σκληρή και μειονεκτική. Μα τώρα έγινε πια η μοίρα του αβάσταχτη. Η φτωχή μάνα, που είναι υποχρεωμένη να δουλεύει από την αυγή ως τη νύχτα μακριά από το σπίτι της, αφήνει τα παιδιά της ολημερίς στο έλεος του δρόμου., του διαβάτη και της γειτόνισσας, τ’ αφήνει να κυλιούνται στη λάσπη και στο χώμα για να τους φέρει το βράδυ λίγο ψωμί, χωρίς να προφταίνει και χωρίς να μπορεί ούτε μια ματιά να τους ρίξει, σκοτωμένη καθώς είναι από την κούραση.
Κι αν η μάνα μένει στο σπίτι, πού να προφτάσει ο πατέρας ν’ αντικρίσει το έξοδο για τα παιδιά με το μικρό του μεροκάματο. Κι αν δεν έχει δουλειά ούτε η μάνα ούτε ο πατέρας, γιατί είναι άνεργος ή απεργός; Ξυπολυσιά και αρρώστια και πείνα και κρύο και ακαθαρσία και αμορφωσιά και βούρκος και βάσανα σωματικά και κόλαση ψυχική, είναι η μοίρα των φτωχών παιδιών. Διπλή και τριπλή εκμετάλλευση, ξύλο και εξαθλίωση και εξαχρείωση γεμάτη είναι η ζωή του εργαζόμενου παιδιού. Το πικρότερο κατακάθι της προλεταριακής δυστυχίας αυτά το πίνουν, το μαρτυρικό στεφάνι αυτά το φορούν. Τα φτωχά παιδιά είναι των σκλάβων οι σκλάβοι, των πεινασμένων οι πεινασμένοι, των παγωμένων οι παγωμένοι, των άρρωστων οι άρρωστοι, των απόκληρων οι απόκληροι. Αυτά μπαίνουνε στην κόλαση με το πρώτο αντίκρισμα της ζωής. Την ηλικία της χαράς, της ξενοιασιάς και του γέλιου αυτά δεν τη γνωρίζουν.
Απέναντι στην απέραντη τούτη τραγωδία, που πλημμυρίζει τα σκοτεινά υπόγεια και τις υγρές αυλές μέσα στις πολιτείες, τα χαμόσπιτα των συνοικισμών και τις καλύβες της αγροτιάς σ’ όλη τη χώρα, η βοήθεια που η επίσημη και ιδιωτική φιλανθρωπία καταπιάνεται να δώσει δεν είναι ούτε σα σταγόνα νερού σε φλογισμένο καμίνι. Τα ελατήριά της άλλως τε δεν είναι καθαρά. Για να υπάρχει της χρειάζεται να υπάρχουνε θύματα. Ο φτωχός εργαζόμενος λαός που είναι το θύμα, και τα παιδιά που είναι διπλά θύματα, πρέπει να ζητήσουνε και να βρούνε τη βοήθεια και την απολύτρωση από τον ίδιο τον εαυτό τους.
Δεν πρέπει να περιμένουν τη σωτηρία τους από την άλλη πλευρά. Και του πιο αδύνατου η δύναμη διπλασιάζεται, όταν ενώσει τη λιγοστή του μπόρεση με την προσπάθεια των συντρόφων του. Όταν ο εργάτης , ο αγρότης, ο φτωχός εργαζόμενος λαός νιώσει μιαν ολοκληρωτική αλληλεγγύη να τον ενώνει με όλους τους συντρόφους του στη δυστυχία και μέσα στα σύνορα της χώρας κι όξω απ’ αυτή σ’ όλες τις χώρες της γης, και όταν κινηθεί ομόψυχα και ολόψυχα να βοηθήσει τον εαυτό του και τους άλλους, τότε θα βρει το δρόμο της ανακούφισης και της σωτηρίας. Αλληλεγγύη των δυστυχισμένων! Να το σύνθημα μιας καινούργιας δράσης, που μπορεί να φέρει τα πιο χειροπιαστά αποτελέσματα. Αλληλεγγύη οργανωμένη, ενεργητική ζωντανή, θετική και έμπρακτη, είναι ο πρώτος όρος της σωτηρίας.
Η εργατική τάξη, το πιο συνειδητό και το πιο οργανωμένο κομμάτι του εργαζόμενου λαού, πρέπει να βαδίσει πρώτη το δρόμο αυτό στην ολότητά της, απάνω από τα κόμματα και κάθε πολιτική διαίρεση.
Αλληλεγγύη και ενότητα. Και μαζί με τον εργαζόμενο φτωχό λαό πρέπει να βαδίσουν όσοι νιώθουν τον εαυτό τους αλληλέγγυο με κείνους, που αγωνίζονται για την απολύτρωση, όσοι νιώθουν και όσοι πονούν. Ελάτε να βοηθήσουμε τα παιδιά! Ελάτε να οργανώσουμε την αλληλεγγύη σε τούτο τον τομέα. Να βοηθήσουμε το ξύπνημα και τη συνειδητοποίηση της αλληλεγγύης, να βοηθήσουμε να φανερωθεί έμπρακτα στο πρόβλημα του φτωχού παιδιού. Η αλληλεγγύη των εργαζομένων κάνει θάματα. Μα και το πιο μικρό βήμα που μπορεί να γίνει απάνω σε τούτο το σωστό δρόμο, θα έχει τεράστια σημασία. Γιατί θα ξυπνήσει τη συνείδηση του σκοτεινού δρόμου σε χιλιάδες χιλιάδων ανθρώπους. Όσοι μπορούν, όσοι θέλουν, όσοι νιώθουν, ας κινηθούν. Τώρα είναι η στιγμή. Κάθε μέρα που περνάει θέτει τα προβλήματα οξύτερα και επιτακτικότερα. Ο αγώνας για τα δικαιώματα του παιδιού του εργαζόμενου λαού είναι ένας ευγενικός αγώνας.
Άς έρθουνε μαζί μας, όσοι θέλουνε να προσφέρουνε και τις πιο μικρές υπηρεσίες στο μεγάλο τούτο έργο. Η βοήθειά τους θα είναι πολύτιμη. Μια οργανωτική επιτροπή πρέπει να πάρει στα χέρια της το ζήτημα αμέσως. Μια εντατική δουλειά πρέπει ν’ αρχίσει, που θα ξυπνήσει, θα φωτίσει θα κινητοποιήσει μάζες και που πριν απ’ όλα θα διοργανώσει έμπρακτη αλληλεγγύη, θα δώσει άμεση βοήθεια για το παιδί.
Ας γράψουνε σε μένα, όσοι επιθυμούν να συνεργαστούν στην «Παιδική Βοήθεια»
Αθήνα, Δεκέμβρης 1932
Δημήτρης Γληνός

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Οι 27 σλαβομακεδόνες στελέχη του ΚΚΕ που αποφυλακίστηκαν τον Ιούνιο του 1941 από τις φυλακές της Ακροναυπλίας.

Όλα σχεδόν τα στελέχη που αποφυλακίστηκαν είχαν καταγωγή από την Μακεδονία και  ήταν κυρίως Σλαβομακεδόνες που είχαν υποστεί διώξεις και βασανιστήρια από το καθεστώς Μανιαδάκη. Πρωταγωνιστικό ρόλο στην απελευθέρωση τους έπαιξε ο Νεδέλκος Παπανεδέλκος του οποίου η σύζυγος ήταν Γερμανίδα και μεσολάβησε στους Γερμανούς για την απελευθέρωσή τους. Ο Παπανεδέλκος πήγε στη Βουλγαρική πρεσβεία και έδωσε κατάλογο με τα ονόματα των Σλαβομακεδόνων που ήταν στη φυλακή. Πράγματι με την μεσολάβηση της Βουλγαρικής Πρεσβείας στην Αθήνα δόθηκε εντολή από τους Γερμανούς για την απελευθέρωσή τους. Ωστόσο, οι ελληνικές δωσίλογες αρχές αντέδρασαν και ενημέρωσαν τους Γερμανούς, ότι δεν πρόκειται για Βούλγαρους, αλλά για επικίνδυνους κομμουνιστές, που μόλις αποφυλακισθούν θα πάρουν όπλα εναντίον των Γερμανών. Όντως οι Γερμανοί ανακάλεσαν τη διαταγή απόλυσης τους, μόνο που ήταν πλέον αργά. Έτσι απελευθερώθηκαν οι:
1.Ανδρέας Τσίπας, αναπληρωματικό μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, μετέπειτα Γραμματέας
2.Ανδρέας Τζίμας ή Σ…

Κι όμως, ό,τι ζητούσαμε το πήραμε…

Ήταν, χωρίς αμφιβολία, ιστορικές οι στιγμές προχθές την Κυριακή στις Πρέσπες
–Ζητούσαμε σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό. Το πήραμε…
–Ζητούσαμε την ισχύ της έναντι όλων, και προκειμένου για το εσωτερικό της πΓΔΜ. Το πήραμε…
–Ζητούσαμε την εξαφάνιση κάθε ίχνους, κάθε «υπαινιγμού» αλυτρωτισμού. Το πήραμε…
–Ζητούσαμε την –και- συνταγματική αναθεώρηση των ως άνω από την βόρεια γείτονα. Το πήραμε…
–Ζητούσαμε την ρητή εκ μέρους της παραδοχή ότι δεν έχει την παραμικρή σχέση με την ελληνική ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό της αρχαίας Μακεδονίας. Το πήραμε…
–Ζητούσαμε την αναγνώριση της σλαβικής καταγωγής και της αντίστοιχης ιστορικής παράδοσης του λαού της. Το πήραμε…
–Ζητούσαμε διαβεβαίωση περί του απαραβίαστου των συνόρων. Το πήραμε…
–Ζητούσαμε παραδοχή της ανυπαρξίας μειονοτικού ζητήματος εντός των ελληνικών ορίων, που να έχει σχέση με την πΓΔΜ. Το πήραμε…
–Ζητούσαμε την κατοχύρωση του δικαιώματός μας για επικύρωση της συμφωνίας, αφού εξασφαλιστούν (και ολοκληρωθούν) οι δεσμεύσεις των…

Εισαγγελείς στα αυθαίρετα της Ανατ. Αττικής

14/02/1999
«Ζούγκλα» θυμίζει η κατάσταση στην Ανατολική Αττική. Οικονομικοί παράγοντες της περιοχής διαπλέκονται με στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, συμφέροντα συγκρούονται, καταγγελίες για σκάνδαλα έρχονται τακτικά στο φως της δημοσιότητας, εισαγγελικές έρευνες καταλήγουν σε διώξεις και άλλες βρίσκονται στο στάδιο της διερεύνησης. Το δύσκολο έργο της διαλεύκανσης των καταγγελιών έχουν αναλάβει οι εισαγγελείς, ήδη ένας νομάρχης κινδυνεύει να καθήσει στο σκαμνί, το κουβάρι των συμφερόντων όμως είναι τόσο μπλεγμένο που για να ξετυλιχθεί και να αποδοθούν ευθύνες πρέπει να ασχοληθεί με αυτό ένας... Σέρλοκ Χολμς. Πριν από λίγο καιρό ο εισαγγελέας Πρωτοδικών κ. Ηλίας Κολιούσης άσκησε δίωξη κατά του νομάρχη Ανατολικής Αττικής κ. Δημ. Φράγκου για κατ' εξακολούθηση παράβαση καθήκοντος, ενώ ερευνώνται και τυχόν ποινικές ευθύνες νομαρχιακών συμβούλων. Αιτία; Οι παράνομες συνδέσεις αυθαίρετων κτισμάτων με τα δίκτυα της ΔΕΗ, του ΟΤΕ και της ΕΥΔΑΠ.

Από την εισαγγελική έρευνα διαπιστώθηκε ότι στ…